跳到主要内容

题型分析 — First Order Differential Equations

Type 1:积分因子法​

Example 1 (s20/21 Q1): Solve dydx+5y=e−7x\frac{dy}{dx} + 5y = e^{-7x}, given that y=0y = 0 when x=0x = 0.

📝 MS 展开查看

P(x)=5P(x) = 5, Q(x)=e−7xQ(x) = e^{-7x} B1

Integrating factor: I=e∫5 dx=e5xI = e^{\int 5\,dx} = e^{5x} M1

Multiply both sides: e5xdydx+5e5xy=e5xe−7x=e−2xe^{5x}\frac{dy}{dx} + 5e^{5x}y = e^{5x}e^{-7x} = e^{-2x}

LHS = ddx(ye5x)\frac{d}{dx}(ye^{5x}) M1

ddx(ye5x)=e−2x\frac{d}{dx}(ye^{5x}) = e^{-2x}

ye5x=∫e−2x dx=−12e−2x+Cye^{5x} = \int e^{-2x}\,dx = -\frac{1}{2}e^{-2x} + C A1

y=−12e−7x+Ce−5xy = -\frac{1}{2}e^{-7x} + Ce^{-5x}

Using y(0)=0y(0) = 0: 0=−12+C⇒C=120 = -\frac{1}{2} + C \Rightarrow C = \frac{1}{2} M1

y=12(e−5x−e−7x)y = \frac{1}{2}(e^{-5x} - e^{-7x}) A1

[Total: 6]

Example 2 (w20/22 Q4): Solve xdydx+2y=exx\frac{dy}{dx} + 2y = e^x, given that y=3y = 3 when x=1x = 1.

📝 MS 展开查看

Rewrite in standard form: dydx+2xy=exx\frac{dy}{dx} + \frac{2}{x}y = \frac{e^x}{x} M1

P(x)=2xP(x) = \frac{2}{x}, Q(x)=exxQ(x) = \frac{e^x}{x} B1

I=e∫2x dx=e2ln⁡x=x2I = e^{\int \frac{2}{x}\,dx} = e^{2\ln x} = x^2 M1

Multiply: x2dydx+2xy=xexx^2\frac{dy}{dx} + 2xy = xe^x

LHS = ddx(x2y)\frac{d}{dx}(x^2 y) M1

x2y=∫xex dxx^2 y = \int xe^x\,dx

Integration by parts: ∫xex dx=xex−ex+C\int xe^x\,dx = xe^x - e^x + C M1

x2y=xex−ex+Cx^2 y = xe^x - e^x + C

y=ex(x−1)x2+Cx2y = \frac{e^x(x - 1)}{x^2} + \frac{C}{x^2} A1

Using y(1)=3y(1) = 3: 3=e(0)1+C⇒C=33 = \frac{e(0)}{1} + C \Rightarrow C = 3 M1

y=ex(x−1)x2+3x2y = \frac{e^x(x - 1)}{x^2} + \frac{3}{x^2} A1

[Total: 8]

Example 3 (s20/23 Q7): Solve (x2+1)dydx+yx2+1=x2−xx2+1(x^2+1)\frac{dy}{dx} + y\sqrt{x^2+1} = x^2 - x\sqrt{x^2+1}.

📝 MS 展开查看

Rewrite in standard form: dydx+x2+1x2+1y=x2−xx2+1x2+1\frac{dy}{dx} + \frac{\sqrt{x^2+1}}{x^2+1}y = \frac{x^2 - x\sqrt{x^2+1}}{x^2+1} M1

P(x)=1x2+1P(x) = \frac{1}{\sqrt{x^2+1}} (since x2+1x2+1=1x2+1\frac{\sqrt{x^2+1}}{x^2+1} = \frac{1}{\sqrt{x^2+1}}) A1

I=e∫1x2+1 dx=esinh⁡−1xI = e^{\int \frac{1}{\sqrt{x^2+1}}\,dx} = e^{\sinh^{-1}x} M1 A1

Note: esinh⁡−1x=x+x2+1e^{\sinh^{-1}x} = x + \sqrt{x^2+1} B1

Multiply: (x+x2+1)dydx+x+x2+1x2+1y=x+x2+1x2+1(x2−xx2+1)(x+\sqrt{x^2+1})\frac{dy}{dx} + \frac{x+\sqrt{x^2+1}}{\sqrt{x^2+1}}y = \frac{x+\sqrt{x^2+1}}{x^2+1}(x^2 - x\sqrt{x^2+1})

LHS = ddx[(x+x2+1)y]\frac{d}{dx}[(x+\sqrt{x^2+1})y] M1

RHS simplifies to x2x+x2+1−x\frac{x^2}{x+\sqrt{x^2+1}} - x A1

(x+x2+1)y=∫(x2x+x2+1−x)dx=⋯(x+\sqrt{x^2+1})y = \int \left(\frac{x^2}{x+\sqrt{x^2+1}} - x\right)dx = \cdots

(x+x2+1)y=x−ln⁡∣x+x2+1∣+C(x+\sqrt{x^2+1})y = x - \ln|x+\sqrt{x^2+1}| + C A1

y=x−ln⁡(x+x2+1)+Cx+x2+1y = \frac{x - \ln(x+\sqrt{x^2+1}) + C}{x+\sqrt{x^2+1}} A1

[Total: 11]

Example 4 (w21/21 Q7): Find the integrating factor for dydx+xx2−1 y=1x2−1\frac{dy}{dx} + \frac{x}{\sqrt{x^2-1}}\,y = \frac{1}{\sqrt{x^2-1}}, and hence solve for yy.

📝 MS 展开查看

P(x)=xx2−1P(x) = \frac{x}{\sqrt{x^2-1}} B1

I=e∫xx2−1 dxI = e^{\int \frac{x}{\sqrt{x^2-1}}\,dx} M1

Let u=x2−1u = x^2-1, du=2x dxdu = 2x\,dx

∫xx2−1 dx=12∫u−1/2 du=x2−1\int \frac{x}{\sqrt{x^2-1}}\,dx = \frac{1}{2}\int u^{-1/2}\,du = \sqrt{x^2-1} A1

I=ex2−1I = e^{\sqrt{x^2-1}} A1

[4 marks for IF]

Multiplying: ddx(yex2−1)=ex2−1x2−1\frac{d}{dx}(ye^{\sqrt{x^2-1}}) = \frac{e^{\sqrt{x^2-1}}}{\sqrt{x^2-1}} M1

yex2−1=∫ex2−1x2−1 dxye^{\sqrt{x^2-1}} = \int \frac{e^{\sqrt{x^2-1}}}{\sqrt{x^2-1}}\,dx

Let u=x2−1u = \sqrt{x^2-1}, then du=xx2−1 dxdu = \frac{x}{\sqrt{x^2-1}}\,dx ... alternative approach needed.

Alternatively, note IF can be written as x+x2−1x + \sqrt{x^2-1} since:

ex2−1=x+x2−1e^{\sqrt{x^2-1}} = x + \sqrt{x^2-1} can be verified by squaring. B1

ddx[(x+x2−1)y]=x+x2−1x2−1\frac{d}{dx}[(x+\sqrt{x^2-1})y] = \frac{x+\sqrt{x^2-1}}{\sqrt{x^2-1}} M1

(x+x2−1)y=∫xx2−1+1 dx(x+\sqrt{x^2-1})y = \int \frac{x}{\sqrt{x^2-1}} + 1\,dx

=x2−1+x+C= \sqrt{x^2-1} + x + C A1

y=x2−1+x+Cx+x2−1y = \frac{\sqrt{x^2-1} + x + C}{x+\sqrt{x^2-1}} A1

[Total: 4+7]

Example 5 (w22/21 Q8): Solve dydθ+ycot⁡θ=cos⁡θ\frac{dy}{d\theta} + y\cot\theta = \cos\theta.

📝 MS 展开查看

P(θ)=cot⁡θP(\theta) = \cot\theta, Q(θ)=cos⁡θQ(\theta) = \cos\theta B1

I=e∫cot⁡θ dθ=eln⁡sin⁡θ=sin⁡θI = e^{\int \cot\theta\,d\theta} = e^{\ln\sin\theta} = \sin\theta M1 A1

Multiply: sin⁡θdydθ+ycos⁡θ=sin⁡θcos⁡θ\sin\theta\frac{dy}{d\theta} + y\cos\theta = \sin\theta\cos\theta

LHS = ddx(ysin⁡θ)\frac{d}{dx}(y\sin\theta) M1

ddx(ysin⁡θ)=12sin⁡2θ\frac{d}{dx}(y\sin\theta) = \frac{1}{2}\sin 2\theta

ysin⁡θ=12∫sin⁡2θ dθ=−14cos⁡2θ+Cy\sin\theta = \frac{1}{2}\int \sin 2\theta\,d\theta = -\frac{1}{4}\cos 2\theta + C M1 A1

ysin⁡θ=−14(1−2sin⁡2θ)+C=12sin⁡2θ−14+Cy\sin\theta = -\frac{1}{4}(1 - 2\sin^2\theta) + C = \frac{1}{2}\sin^2\theta - \frac{1}{4} + C M1

y=12sin⁡θ−14csc⁡θ+Ccsc⁡θy = \frac{1}{2}\sin\theta - \frac{1}{4}\csc\theta + C\csc\theta A1

Alternatively: y=12sin⁡θ+Kcsc⁡θy = \frac{1}{2}\sin\theta + K\csc\theta where K=C−14K = C - \frac{1}{4} A1

[Total: 11]

Example 6 (s25/21 Q7): Solve dydx+x+5x2+10x+61 y=1x2+10x+61\frac{dy}{dx} + \frac{x+5}{x^2+10x+61}\,y = \frac{1}{x^2+10x+61}.

📝 MS 展开查看

P(x)=x+5x2+10x+61P(x) = \frac{x+5}{x^2+10x+61} B1

Complete square: x2+10x+61=(x+5)2+36x^2+10x+61 = (x+5)^2 + 36 M1

I=e∫x+5(x+5)2+36 dxI = e^{\int \frac{x+5}{(x+5)^2+36}\,dx} M1

Let u=(x+5)2u = (x+5)^2, du=2(x+5)dxdu = 2(x+5)dx

∫x+5(x+5)2+36 dx=12ln⁡[(x+5)2+36]\int \frac{x+5}{(x+5)^2+36}\,dx = \frac{1}{2}\ln[(x+5)^2 + 36] A1

I=e12ln⁡[(x+5)2+36]=x2+10x+61I = e^{\frac{1}{2}\ln[(x+5)^2+36]} = \sqrt{x^2+10x+61} A1

Multiply: x2+10x+61dydx+x+5x2+10x+61y=1x2+10x+61\sqrt{x^2+10x+61}\frac{dy}{dx} + \frac{x+5}{\sqrt{x^2+10x+61}}y = \frac{1}{\sqrt{x^2+10x+61}}

LHS = ddx(yx2+10x+61)\frac{d}{dx}(y\sqrt{x^2+10x+61}) M1

yx2+10x+61=∫1x2+10x+61 dxy\sqrt{x^2+10x+61} = \int \frac{1}{\sqrt{x^2+10x+61}}\,dx

=∫1(x+5)2+36 dx=sinh⁡−1(x+56)+C= \int \frac{1}{\sqrt{(x+5)^2+36}}\,dx = \sinh^{-1}\left(\frac{x+5}{6}\right) + C M1 A1

y=sinh⁡−1(x+56)+Cx2+10x+61y = \frac{\sinh^{-1}\left(\frac{x+5}{6}\right) + C}{\sqrt{x^2+10x+61}} A1

[Total: 10]

Type 2:可分离变量方程​

Example 1: Solve dydx=xy\frac{dy}{dx} = \frac{x}{y}, given y(1)=2y(1) = 2.

📝 MS 展开查看

Separate variables: y dy=x dxy\,dy = x\,dx M1

∫y dy=∫x dx\int y\,dy = \int x\,dx M1

12y2=12x2+C\frac{1}{2}y^2 = \frac{1}{2}x^2 + C A1

y2=x2+2Cy^2 = x^2 + 2C

y2−x2=Ky^2 - x^2 = K where K=2CK = 2C

Using y(1)=2y(1) = 2: 4−1=3=K4 - 1 = 3 = K M1

y2−x2=3y^2 - x^2 = 3 A1

y=±x2+3y = \pm\sqrt{x^2 + 3}

Since y(1) = 2 > 0: y=x2+3y = \sqrt{x^2 + 3} A1

[Total: 6]

Example 2: Solve dydx=xy2\frac{dy}{dx} = xy^2, given y(0)=12y(0) = \frac{1}{2}.

📝 MS 展开查看

Separate: y−2 dy=x dxy^{-2}\,dy = x\,dx M1

∫y−2 dy=∫x dx\int y^{-2}\,dy = \int x\,dx

−y−1=12x2+C-y^{-1} = \frac{1}{2}x^2 + C A1

y=−112x2+Cy = -\frac{1}{\frac{1}{2}x^2 + C} M1

Using y(0)=12y(0) = \frac{1}{2}: 12=−1C⇒C=−2\frac{1}{2} = -\frac{1}{C} \Rightarrow C = -2 M1

y=−112x2−2=24−x2y = -\frac{1}{\frac{1}{2}x^2 - 2} = \frac{2}{4 - x^2} A1

[Total: 5]

Type 3:初值问题​

Example 1: Solve the initial value problem xdydx+y=x3x\frac{dy}{dx} + y = x^3, y(1)=2y(1) = 2.

📝 MS 展开查看

Standard form: dydx+1xy=x2\frac{dy}{dx} + \frac{1}{x}y = x^2 M1

P(x)=1xP(x) = \frac{1}{x}, Q(x)=x2Q(x) = x^2 B1

I=e∫1x dx=eln⁡x=xI = e^{\int \frac{1}{x}\,dx} = e^{\ln x} = x M1

ddx(xy)=x⋅x2=x3\frac{d}{dx}(xy) = x \cdot x^2 = x^3 M1

xy=∫x3 dx=x44+Cxy = \int x^3\,dx = \frac{x^4}{4} + C A1

y=x34+Cxy = \frac{x^3}{4} + \frac{C}{x}

Using y(1)=2y(1) = 2: 2=14+C⇒C=742 = \frac{1}{4} + C \Rightarrow C = \frac{7}{4} M1

y=x34+74xy = \frac{x^3}{4} + \frac{7}{4x} A1

[Total: 7]